Rolluiken en isolatie: wat een gesloten rolluik in de winter doet

Een gesloten rolluik isoleert doordat het een laag stille lucht voor het glas vasthoudt. Hoeveel dat scheelt, hangt af van het glas dat je al hebt en van de kieren langs de lamellen en bij de kast. Bij enkel of dubbel glas helpt het merkbaar, bij HR++ glas is de winst klein.

Hoe een rolluik isoleert

Een raam verliest warmte doordat warmte door het glas en het kozijn naar buiten gaat, en doordat koude lucht langs de buitenkant van het glas stroomt. Een gesloten rolluik doet twee dingen tegelijk:

• Het pantser zelf is een extra laag. Aluminium lamellen met schuim of kunststof lamellen met holle kamers geleiden weinig warmte.
• Tussen het pantser en het glas ontstaat een laag lucht die bijna stilstaat. Stille lucht isoleert. Juist die luchtlaag doet het meeste werk.

Daaruit volgt de belangrijkste regel: hoe minder de lucht achter het rolluik kan bewegen, hoe beter het isoleert. Kieren langs de geleiders, een onderlat die niet goed aansluit op de vensterbank en een tochtige kast laten koude lucht achter het pantser stromen. Dan blijft er van de isolerende laag weinig over.

Wat zegt Milieu Centraal?

Milieu Centraal heeft geen eigen cijfers voor rolluiken. Wel voor raambekleding binnen, en die laten goed zien hoe het werkt. De U-waarde zegt hoeveel warmte er door het raam gaat: hoe lager, hoe beter.^MC

Twee dingen vallen op. Ten eerste: hoe slechter het glas, hoe meer een extra laag oplevert. Bij enkel glas gaat de U-waarde met een isolerend gordijn van 5,1 naar 3,6. Bij HR++ glas van 1,8 naar 1,5. Ten tweede zegt Milieu Centraal dat luiken aan de binnenkant zelfs dichtbij het isolatieniveau van hr-glas komen.^MC Een luik is een harde, dichte laag, net als een rolluik.

Een gesloten rolluik zit aan de buitenkant en is harder en dichter dan een gordijn. Je mag dus verwachten dat het minstens zo veel doet als een gordijn, en bij een goed aansluitend rolluik meer. Een betrouwbaar Nederlands getal voor rolluiken hebben we niet gevonden. Fabrikanten noemen percentages die ver uit elkaar liggen. Daarom noemen wij er geen.

Wat het betekent voor jouw raam

• Enkel glas: hier levert een rolluik het meeste op. Toch is het geen vervanging voor beter glas: overdag, als het rolluik open is, isoleert het niets.
• Dubbel glas: een gesloten rolluik in de avond en nacht maakt een merkbaar verschil, vooral bij grote ramen en schuifpuien.
• HR++ of triple glas: de winst is klein. Hier koop je een rolluik om andere redenen: verduisteren, zon weren, beveiliging.

Milieu Centraal noemt nog een effect dat ook voor rolluiken geldt. Met gesloten gordijnen voelt de kamer minder koud aan bij het raam, waardoor de verwarming mogelijk een graad lager kan. Dat kan op jaarbasis tot ongeveer 10% schelen op de verwarmingskosten.^MC Hoeveel het bij jou is, hangt af van je huis en je gedrag.

Waar een rolluik lekt

Bij een rolluik zitten de zwakke plekken altijd op dezelfde plaatsen. Loop ze na als je wilt dat het rolluik in de winter echt iets doet.

1. De kast. Een inbouw- of opbouwkast is een holle ruimte in je gevel. Zonder isolatie en zonder borstels bij de opening wordt het een koude plek boven het raam. Bij oudere huizen met een rolluikkast aan de binnenkant voel je de tocht vaak bij het kastdeksel.
2. De geleiders. Borstels of rubbers in de geleiders houden de luchtlaag stil. Zonder die afdichting waait er lucht langs.
3. De onderlat. Een rubber onderaan dat goed op de vensterbank rust, sluit de luchtlaag aan de onderkant af.
4. De lichtspleten. Lamellen met kleine openingen laten licht en lucht door. Voor isolatie wil je het rolluik helemaal laten zakken, zodat de spleten dicht gaan.

Een voorzetrolluik hangt voor het kozijn en heeft van nature meer ruimte langs de zijkanten. Let daar bij de montage op. Hoe de soorten verschillen, staat in soorten rolluiken.

Niet dichtzetten: ventilatie

Een rolluik dicht is geen reden om de ventilatie dicht te doen. Ventilatieroosters in de ramen moeten dag en nacht open blijven, zegt Milieu Centraal.^MC Zit het rooster in het kozijn boven het glas en valt het binnen het rolluik, controleer dan of er nog lucht bij kan. Een slaapkamer met een gesloten rolluik en een dicht rooster wordt snel benauwd en vochtig.

En in de zomer

In de zomer werkt een rolluik andersom: het houdt de zon buiten. Dat doet het goed, want het hangt aan de buitenkant. Zonwering buiten werkt minstens 2 keer zo goed als zonwering binnen, en zonwering kan de kans op oververhitting met 75% verkleinen.^MC HR++ glas met zonwering aan de buitenkant houdt zo'n 80 procent van de warmtestraling tegen.^MC Laat op een warme dag het rolluik aan de zonkant zakken voordat de zon op het raam staat, en laat de lamellen een klein stukje open als je ook wilt luchten.

Zo haal je er het meeste uit

• Laat de rolluiken in de winter zakken zodra het donker wordt, en haal ze op als de zon op het raam staat. Overdag levert zonlicht door het glas warmte op.
• Laat ze helemaal zakken, zodat de lamellen op elkaar sluiten.
• Vraag bij een nieuw rolluik naar de afdichting in de geleiders en de isolatie van de kast.
• Combineer met een tijdschakelaar als je een motor hebt. Zie elektrisch of handbediend.

Meer manieren om warmteverlies bij ramen te beperken staan op energiebespaar-gids.nl. De hele gids over winter en zomer: isolatie.

Veelgestelde vragen

Isoleert een rolluik beter dan een gordijn?

Een goed aansluitend rolluik is harder en dichter dan een gordijn en zit buiten. Je mag verwachten dat het minstens zo veel doet. Milieu Centraal heeft geen eigen cijfer voor rolluiken.^MC

Heeft een rolluik zin bij HR++ glas?

Voor isolatie weinig. De U-waarde van HR++ glas gaat met een isolerend gordijn van 1,8 naar 1,5.^MC Voor zon, verduistering en beveiliging wel.

Waarom tocht het bij mijn rolluikkast?

Omdat de kast een holle ruimte in de gevel is. Zonder isolatie en afdichting bij de opening stroomt koude lucht naar binnen.

Mag het ventilatierooster dicht als het rolluik dicht is?

Nee. Ventilatieroosters in ramen moeten dag en nacht open blijven.^MC

Hoeveel bespaart een rolluik in de winter?

Dat hangt af van je glas en van de kieren. Bij enkel of dubbel glas helpt een goed sluitend rolluik merkbaar, bij HR++ glas is de winst klein. Milieu Centraal heeft geen eigen cijfer voor rolluiken.