Soorten rolluiken: voorzet, opbouw of inbouw, en welke lamel

Er zijn drie soorten rolluiken: voorzet, opbouw en inbouw. Het verschil zit in de plek van de kast waarin het rolluik oprolt: op de gevel, op het kozijn of in de muur. Voor een bestaand huis zonder verbouwing is een voorzetrolluik bijna altijd de enige logische keuze.

Wat is een rolluik precies?

Een rolluik is een gordijn van harde, scharnierende lamellen aan de buitenkant van een raam of deur. Het rolt op in een kast boven het raam en loopt aan beide kanten in een geleider, een smalle rail die het pantser op zijn plek houdt. Onderaan zit een zwaardere onderlat met een rubber, die op de vensterbank of de dorpel rust.

Vier onderdelen bepalen dus hoe een rolluik werkt en hoe lang het meegaat:

• De kast: de behuizing waarin het pantser oprolt, met de as en eventueel de motor.
• Het pantser: de lamellen samen, van aluminium of kunststof.
• De geleiders: de rails aan de zijkanten.
• De bediening: band, lint, slinger of motor. Die keuze staat in elektrisch of handbediend.

Wat een rolluik niet is: een screen. Een screen is een doek, een rolluik is een hard pantser. Daardoor kan een rolluik helemaal verduisteren, houdt het meer tegen en maakt het een raam lastiger om open te breken. Zon tegenhouden doen ze allebei, want het zijn allebei vormen van buitenzonwering. Die werkt volgens Milieu Centraal minstens 2 keer zo goed als zonwering aan de binnenkant.^MC

De drie soorten naast elkaar

Voorzetrolluik

Bij een voorzetrolluik schroeft de monteur de kast op de gevel, boven de raamopening. De geleiders komen links en rechts van het kozijn, ook op de gevel of in de dag van het raam. Aan het kozijn zelf verandert niets.

Dat maakt de voorzet de standaard voor bestaande woningen. Er hoeft niet gebroken te worden, het kozijn blijft heel en de montage is per raam te doen. Het nadeel is het uiterlijk: je ziet de kast, en op een smalle gevel valt die op. Ook hangt het pantser los voor het kozijn. Langs de zijkanten en boven bij de kast kan het daardoor kieren. Voor isolatie in de winter is dat het punt om op te letten. Hoe dat werkt, lees je in rolluiken en isolatie.

Opbouwrolluik

Een opbouwrolluik komt als één geheel met het kozijn uit de fabriek, of wordt er direct bovenop gezet. De kast zit dan in de raamopening, boven het glas. Van buiten oogt dat strakker dan een voorzet, maar de kast neemt wel een strook van de hoogte van het raam in beslag.

Het past vooral als je toch nieuwe kozijnen laat plaatsen. Vraag dan altijd hoe de kast van binnen geïsoleerd is en hoe hij aansluit op het kozijn. Een kast is een holle ruimte in je gevel. Als die niet goed is afgewerkt, wordt het een koude plek boven het raam.

Inbouwrolluik

Bij een inbouwrolluik zit de kast verstopt in de muur of de latei boven het raam. Van buiten zie je alleen het pantser als het naar beneden is. Het is de mooiste oplossing, maar ook de meest ingrijpende. In een bestaand huis betekent het hakken in de gevel. Daarom zie je inbouw vooral bij nieuwbouw en bij grote verbouwingen.

Omdat de kast in de schil van het huis zit, moet hij goed geïsoleerd en kierdicht zijn. Bij onderhoud kom je er via een luik bij, meestal aan de binnen- of onderkant.

Aluminium of kunststof lamellen

Na de soort kies je de lamel. Er zijn twee hoofdsoorten.

• Kunststof (pvc): licht en eenvoudig. Geschikt voor kleinere ramen die je met de hand bedient. Bij brede ramen kunnen kunststof lamellen gaan doorbuigen, en in de volle zon kan het materiaal na jaren verkleuren.
• Aluminium: sterker en vormvast, meestal gevuld met isolerend schuim. Geschikt voor grote ramen, schuifpuien en voor wie het rolluik ook als beveiliging wil gebruiken. Een aluminium pantser is zwaarder, dus bij grote ramen hoort er vaak een motor bij.

Bij aluminium heb je nog de keuze tussen gerolvormde lamellen (dun plaatmateriaal, gevuld met schuim) en geëxtrudeerde lamellen (massief profiel). Geëxtrudeerd is steviger en hoort bij inbraakwerende rolluiken. Wil je het rolluik vooral als beveiliging, lees dan eerst inbraakwerende rolluiken.

Twijfel je bij een gewoon raam? Vraag in de offerte naar de lamelhoogte, de vulling en de maximale breedte die de leverancier met die lamel toestaat. Een betrouwbare leverancier noemt die grens zelf.

Kleur, licht en zicht

Een rolluik met dichte lamellen verduistert. Veel lamellen hebben kleine lichtspleten, zodat er bij een bijna gesloten rolluik nog wat licht en lucht door komt. Wil je het helemaal donker, vraag dan naar lamellen zonder spleten en een kast met borstels.

Over de kleur: een lichte kleur warmt in de zon minder op dan een donkere. Dat speelt mee op een zuid- of westgevel. Kies verder een kleur die bij je kozijnen past. Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht kan de gemeente daar iets over te zeggen hebben.^IPLO

Heb je een vergunning nodig?

Meestal niet. Het Besluit bouwwerken leefomgeving noemt een zonwering, rolhek, luik of rolluik aan of in een woning vergunningvrij.^Bbl Er zijn uitzonderingen. Bij een monumentale woning geldt vergunningvrij bouwen niet, en in een beschermd stads- of dorpsgezicht gelden extra randvoorwaarden.^IPLO Woon je in een huurhuis of een appartement, dan moet je eerst toestemming hebben. Alles over vergunning, huur en VvE staat in de gids kosten en regels.

Zo kies je in drie vragen

1. Ga je verbouwen of nieuwe kozijnen plaatsen? Nee: voorzet. Nieuwe kozijnen: opbouw. Grote verbouwing of nieuwbouw: inbouw is mogelijk.
2. Hoe groot is het raam, en wil je beveiliging? Klein raam zonder beveiligingswens: kunststof kan. Groot raam, schuifpui of beveiliging: aluminium.
3. Hoe wil je hem bedienen? Zwaar of breed rolluik, of moeilijk bereikbaar raam: motor. Klein raam dat je dagelijks zelf bedient: band of lint kan prima.

Meer over de soorten, met een tekening per soort, staat in de gids soorten.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een voorzet- en een inbouwrolluik?

Bij een voorzetrolluik zit de kast zichtbaar op de gevel boven het raam. Bij een inbouwrolluik zit de kast in de muur of de latei en zie je hem van buiten niet.

Kan ik een inbouwrolluik in een bestaand huis laten plaatsen?

Dat kan, maar dan moet er in de gevel gehakt worden. Daarom kiezen de meeste mensen in een bestaand huis voor een voorzetrolluik.

Is aluminium beter dan kunststof?

Voor grote ramen, schuifpuien en beveiliging wel. Voor kleine ramen die je met de hand bedient, is kunststof een prima keuze.

Moet ik een vergunning aanvragen?

Meestal niet: een rolluik aan of in een woning is vergunningvrij.^Bbl Bij een monument geldt dat niet.^IPLO