Rolluik elektrisch of handbediend? Band, lint, slinger of motor, en onderhoud

Een rolluik bedien je met een band, een lint, een slinger of een motor. Voor een klein raam dat je dagelijks zelf bedient, is een band of lint genoeg. Voor grote of zware rolluiken, slecht bereikbare ramen of een vaste tijd per dag kies je een motor, met een noodbediening voor als de stroom uitvalt.

De vier manieren

Met de hand: band, lint of slinger

Handbediening is eenvoudig en heeft geen stroom nodig. De band of het lint loopt door een gat boven in het kozijn of de muur naar een opwinder aan de binnenkant. Trek je eraan, dan gaat het rolluik omhoog. Een veer in de opwinder rolt de band op.

Hoe zwaarder het pantser, hoe meer kracht je nodig hebt. Een aluminium rolluik voor een breed raam met een band bedienen is zwaar werk. Een slinger maakt het lichter, omdat je via een overbrenging draait. Daar komt wel een stang door het kozijn of de muur.

Twee aandachtspunten. Het gat waar de band doorheen gaat, is een kleine opening in je gevel. Een borsteltje of afdichting houdt de tocht tegen. En een band slijt: als hij rafelt of dunner wordt, vervang hem dan voordat hij breekt. Breekt hij met het rolluik dicht, dan krijg je het van binnen niet meer omhoog.

Met een motor

Bij een elektrisch rolluik zit een buismotor in de as in de kast. Je bedient hem met een schakelaar aan de muur, een afstandsbediening of een slimme schakelaar. Het grote voordeel: het rolluik gaat elke dag op hetzelfde moment omhoog en omlaag, ook als je niet thuis bent. Voor isolatie in de winter en voor zonwering in de zomer is dat precies wat je wilt.

Wat je bij een motor regelt:

• Stroom: een aansluiting bij de kast. Zit er geen leiding, dan komt er een elektricien bij. Er bestaan ook motoren met een accu en een klein zonnepaneel op de kast.
• Eindpunten: de motor moet weten waar boven en onder is. De monteur stelt dat in. Een goed ingesteld onderste punt zorgt dat de lamellen sluiten zonder dat de motor blijft drukken.
• Obstakeldetectie: veel motoren stoppen als het rolluik ergens op stuit, bijvoorbeeld een bloempot op de vensterbank. Vraag of de motor dat heeft.
• Noodbediening: bij een stroomstoring wil je het rolluik toch omhoog kunnen krijgen. Zeker op een slaapkamer is dat een kwestie van veiligheid: bij brand moet je naar buiten kunnen. Zie ook inbraakwerende rolluiken.
• Bediening binnen: een schakelaar aan de buitenkant is voor een inbreker net zo handig als voor jou.

Tijdschakelaar en sensoren

Een tijdschakelaar laat het rolluik op vaste tijden zakken en opkomen. Een zonsensor laat het zakken als de zon op het raam staat. Dat is handig, want zonwering aan de buitenkant werkt minstens 2 keer zo goed als binnen, maar alleen als het rolluik op tijd dicht is.^MC In de winter laat je het rolluik juist zakken als het donker wordt, zodat de luchtlaag voor het glas de hele nacht blijft. Hoe dat werkt: rolluiken en isolatie.

Let bij automatische bediening op de ventilatie. Een rolluik dat elke avond automatisch dicht gaat, mag het ventilatierooster niet afsluiten. Roosters horen dag en nacht open.^MC

Onderhoud per seizoen

Een rolluik heeft weinig onderhoud nodig, maar wel een beetje. De meeste storingen komen door vuil in de geleiders of een versleten band.

• Voorjaar: spoel de lamellen af met lauw water en een mild schoonmaakmiddel. Gebruik geen hogedrukspuit: die duwt water en vuil de kast in.
• Zomer: kijk of de geleiders vrij zijn van zand, blad en spinrag. Een kwast of stofzuiger met een smal mondstuk werkt goed.
• Herfst: controleer de band of het lint op rafels. Kijk of de onderlat recht hangt en het rubber nog heel is.
• Winter: bedien het rolluik niet als het is vastgevroren. Een motor die tegen ijs in trekt of duwt, kan schade oplopen. Wacht tot het ijs ontdooit.

Smeer de geleiders niet met vet of olie. Dat houdt juist vuil vast. Vraag de leverancier welk middel hij voor zijn geleiders aanraadt. Hoort of voelt de bediening ineens zwaarder, kijk dan eerst of er iets in de geleider zit, voordat je harder trekt.

Veelvoorkomende problemen

• Rolluik gaat scheef omlaag: vaak vuil of een losgeraakte lamel in één geleider.
• Band rolt niet meer op: de veer in de opwinder is moe of de band is gebroken.
• Motor reageert niet: eerst de stroom en de batterij van de afstandsbediening controleren, dan de leverancier bellen.
• Lamellen klapperen in de wind: de lamellen zitten te ruim in de geleider of de onderlat sluit niet goed aan.

Bij een motor of een gebroken veer laat je het werk aan de leverancier. Vraag bij de offerte wie je belt en hoe lang de garantie op de motor is. De checklist voor de offerte staat in rolluiken kosten, alle soorten in de gids soorten.

Veelgestelde vragen

Is een elektrisch rolluik beter dan een rolluik met band?

Voor grote, zware of slecht bereikbare rolluiken wel. Voor een klein raam dat je zelf dagelijks bedient, is een band eenvoudig en betrouwbaar.

Wat doe ik als de stroom uitvalt?

Gebruik de noodbediening. Vraag bij het kopen van een motor altijd hoe die werkt, zeker voor slaapkamers.

Hoe maak ik een rolluik schoon?

Met lauw water en een mild middel, zonder hogedrukspuit. Houd de geleiders vrij van vuil en smeer ze niet met vet of olie.

Mag ik een vastgevroren rolluik bedienen?

Liever niet. Wacht tot het ijs ontdooit, zodat de motor of de band geen schade oploopt.